ANGST – De wolf en het schaap…

 

afwijzing 1

Ik heb ze in mijn 40-jarige praktijk natuurlijk veel gezien… Mensen met angsten. In mindere of meerdere mate. Soms kan angst immers vrees worden ! Smetvrees, straatvrees,pleinvrees… de zgn. fobie.

Als je opzoekt welke fobie je zoal kan hebben, is de lijst eindeloos. Je zou er al een fobie van krijgen !

Het voorwerp van de angst maakt echter niet zoveel uit. Mogelijk is het zelfs maar goed ook dat de angst zich op één iets richt, waardoor de rest van het functioneren nog behoorlijk gaat. Gedragstherapeutisch je angst voor spinnen overwinnen bv., kan best tot gevolg hebben dat je angst een ander thema ‘kiest’.

pas opAngsten zijn vooral aangeleerd. Hetzij door dat men het bij herhaling heeft meegekregen- onder de vorm van gevaartekens bv.- in de opvoeding, door woord of daad van de opvoeders… Hetzij doordat men een (negatieve) ervaring heeft gehad, die angst voor herhaling van deze beleving heeft geïnitieerd. Angst kan dus een levensstijl worden en ook vermijdingsgedrag veroorzaken.

Als ik in mijn jeugd, als kind en als jongvolwassene permanent en in ongezonde mate te horen krijg dat ik moet oppassen voor vreemdelingen, voor het donker, voor mannen, voor muizen, voor verdoemenis en hel, voor… dan is de kans groot dat ik dat uiteraard ‘angst-vallig’ opsla en meeneem in mijn volwassenheid. Om het op mijn beurt weer verder door te geven. In sommige gevallen gebeurt dit zelfs collectief in een bepaalde cultuur en kunnen we spreken van een angstpsychose of massahysterie.de schreeuw

Heel wat mensen leven nu bv. zo in angst voor de vluchtelingen. Als je echter navraagt of ze dan iets negatiefs hebben ervaren of slachtoffer waren van… dan krijgt men ‘neen’ als antwoord. Maar, er wordt wel meteen bij gezegd dat men ‘het’ heeft van ‘horen zeggen’… En de wildste fantasieën worden trouwens gretig verspreid en beluisterd. Angst wordt gevoed.

Angst kan dus ook worden doorgegeven. En heel wat politici, van een bepaalde strekking bv., maken daar handig, maar on-ethisch gebruik van. De katholieke Kerk maakte hier ook vroeger ge (mis)bruik van en sommige ‘religies’ zoals IS, kunnen nu ook alleen nog maar bestaan, bij de gratie van ‘angst en terreur’.

De meeste angsten- uitgezonderd de angst voor het vallen én angst voor lawaai– zijn dus niet aangeboren maar aan-geleerd !  Dat heeft het voordeel dat ze ook kunnen worden AF-GELEERD. Als ik angst heb voor vluchtelingen, dan moet ik ze leren kennen en ervaren dat er geen reden is om bang te zijn.

‘Foute op-voeding’ vraagt later heel wat af-voeding !

Mensen gaan echter meestal hun angsten involgen ipv. ze te bestrijden. Tenzij met gevaarlijke medicatie. Dit vermijdingsgedrag leidt op den duur (en dat kan jaren zijn) alleen maar tot erger. Naarmate de jaren verstrijken en men dus ouder wordt, gaan angsten alleen maar toenemen, niet afnemen ! Een voorbeeld :

afgewezen

Angst voor afwijzing, is één van de veel voorkomende angsten waardoor men in een chaotisch kluwen verzeild raakt van gedrag dat steeds maar meer de identiteit van de persoon zélf aantast en vernietigt. De wolf die van binnenuit het schaap opvreet !wolf schaap

Uit angst voor afwijzing  hebben we immers veelal te maken met een bijzonder vriendelijk schaap dat uiterst charmerend zal behagen en plezieren, om toch maar aardig en lief gevonden te worden. Door iedereen, dan nog wel ! Tot men de eigen identiteit hieraan volledig heeft opgeofferd en men ‘niet meer weet wie ik ben’. Wat op zich dan weer beangstigend is uiteraard.

In vele (té) aardige, lieve en vriendelijke mensen schuilt er dikwijls daarom een agressief en verslindend wolvenbeest dat niet alleen de eigen persoon van binnen uit opvreet, maar ook dikwijls gevaarlijk kan uithalen naar de directe omgeving. Het is een vorm van ‘schizofrenie’ die uiteraard voor de persoon zelve onbegrijpelijk en lastig is, maar zeker ook de omgeving vaak op een verkeerd been zet en voor ernstige (relationele) problemen kan zorgen. De motor die dit aandrijft, is echter angst. Vrouwen lijken hier meer last mee te hebben dan mannen. Het ontlokt bij mij wel eens de term ‘het Onze Lieve Vrouwensyndroom’

We doen er dus goed aan om angstthema’s aan te pakken en niet zomaar uit de weg te gaan. Uiteraard moeten we niet helemaal angstenvrij proberen te worden. Dat is zelfs gevaarlijk. Psychopaten bv. kennen helemaal géén angst. Voor niets of niemand. Een minimum aan angst of vrees, beschermt ons ook tegen gevaar en om té grote risico’s te nemen. Maar als we merken dat we een bepaald ‘vermijdingsgedrag’ maar al te vaak stellen, kunnen we dit al proberen te corrigeren.

‘Angst is een slechte raadgever’. Dat is een cliché. Maar clichés zijn er niet voor niks. Angsten zijn dus echt wel raadgevers. Vooral dan te vertalen als signalen, om ze aan te pakken, niet terzijde te schuiven, te overwinnen…

Op de vraag aan een beroemd psycholoog : ‘Wat is nu het verschil tussen een patiënt/cliënt en zijn therapeut ?’ antwoordde de man wijs : ‘Dat verschil is gering. Alleen heeft de therapeut zijn angsten onder ogen leren zien en ze leren hanteren. Hij heeft er adequaat leren mee omgaan…’

__________________________________________________________________

gerelateerde teksten/artikels :

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *